door André Vansteenbrugge

Willen wij vrij zijn?

door André Vansteenbrugge
31-08-2026

Als u vandaag de dag aan de burger zou vragen ‘Wilt u meer of minder vrijheid?’, dan kent u het antwoord al vooraleer u bent uitgesproken. Natuurlijk wil de moderne mens meer vrijheid! Een van de idealen van de Franse revolutie die nog in leven is. Gelijkheid en broederlijkheid zijn intussen al opgeofferd, die lijken niet meer zo modern. 

Maar als u wat verder gaat kijken, ziet u dat men eigenlijk niet goed weet wat men met vrijheid bedoelt. Voor de meesten betekent vrijheid ‘mijn goesting’ doen, geen rekening moeten houden met andere mensen, behalve directe familie en vrienden. Maar het is toch niet voor dié vrijheid dat er eeuwen geleden is gevochten? 

Voor de meesten betekent vrijheid ‘mijn goesting’ doen

Wie de samenleving nader bekijkt, ziet dat de hedenaagse mens zijn vrijheid stap voor stap uit handen heeft gegeven en verder geeft. Wie een overtreding begaat, krijgt de boete die daarvoor in een boekje staat. De persoon die de boete uitdeelt, hoeft zelf niet meer na te denken. Hij kàn dat zelfs niet doen, hij moet het boekje volgen. Hij heeft niet de vrijheid om op basis van de omstandigheden te oordelen of hij een sanctie zal geven. Gemakkelijk niet? Maar is het ook goed en/of rechtvaardig?

In naam van de veiligheid hebben wij onze vrijheid ook afgegeven aan allerlei camera’s en trajectcontroles. Sommigen vragen daar nog meer camera’s bovenop. Een moderne versie van de prenten van jaren terug ‘God ziet u. Hier vloekt men niet’. We hebben die god intussen aan de kant gezet, maar we halen zijn alziend oog via een andere deur weer binnen. Triestig toch?

Ik wil pleiten voor een herwaardering van de echte vrijheid

Daarom wil ik pleiten voor een herwaardering van de echte vrijheid. Het recht om een beslissing te nemen, als mens, en rekening houdend met alle bekende omstandigheden. Het recht om niet langer afhankelijk te zijn van de technologie. Het recht om soms onzichtbaar te zijn. Het recht om af en toe een fout te maken. Dat maakt het leven weer echt. 

P.S. Jongeren vroeg laten roken is geen voorbeeld van de vrijheid die ze nodig hebben.

Lees meer over
Hebt u er ook genoeg van?
De lange, hete zomer
Vroeger is lang geleden

Hebt u er ook genoeg van?

door André Vansteenbrugge
14-08-2026

Weet u het nog waar u als tiener van droomde zoveel jaar geleden? Een goede partner, een eigen huis met een mooie televisie, een auto en af en toe een dagje of meer naar zee, dat was toch het echte geluk. Als het leven u gunstig gezind is geweest, heeft u dat allemaal gekregen en misschien kunnen houden. De televisie is een stuk groter geworden, de auto ook en die is misschien elektrisch of hybride. De vakanties vliegen nu al een stuk verder dan Oostende of Blankenberge. Wat valt er nog te wensen?

Heeft al die zogenaamde vooruitgang uw leven zoveel beter gemaakt?

En toch, bent u nu gelukkiger? Heeft al die zogenaamde vooruitgang uw leven zoveel beter gemaakt? Of hebt u toch de indruk dat u nog altijd wat tekort hebt? Waar is het misgelopen? We leven in een op materieel vlak ongelooflijk rijke tijd, er is van alles te krijgen (te kopen natuurlijk) en van alles overschot. Zijn we nu gelukkiger? En neen, ik kijk niet met heimwee terug naar vroeger ‘toen alles beter was’. Want dat was het niet, het was anders. 

Naarmate de westerse mens steeds meer te consumeren kreeg, is hij ongelukkiger geworden. Het is immers nooit genoeg. De smartphone die je hebt, is al twee of drie jaar oud en er zijn zoveel betere. Dat begint te jeuken. De nieuwe TV’s hebben nu al veel meer mogelijkheden en over de computers zwijgen we. Met al die warme zomers begint een mens toch aan een eigen zwembadje in de tuin te denken. En zo blijft de burger altijd meer verwachten. Zo veel dat hij zich via de kredietkaarten in de schulden steekt. 

Daarom: stop, mensen! Hou ermee op steeds nieuwe spullen te willen en te kopen, al was het maar uit zorg voor ons milieu. Zoek het geluk niet in reizen naar zo ver mogelijke landen, er is dichterbij evenveel te zien en te beleven. En ook op die handdoek in Djerba is het leven niet volmaakt. De Oude Grieken wisten het al. Geluk krijg je niet door steeds meer te hebben, maar door minder te wensen. En het Bruto Nationaal Product moet ù niet redden!

Lees meer over
Vroeger is lang geleden
De lange, hete zomer
Hoe redden we de begroting?

Vroeger is lang geleden

door André Vansteenbrugge
04-08-2026

Mag ik eens met wat poëzie beginnen? De meeste mensen houden daar wel niet van omdat zij die andere taal niet zo goed begrijpen. Maar kom, probeer eens, ik heb iets gekozen dat niet moeilijk is.

“Wij leven ’t heerlijkst in ons vèrst verleden:
de rand van het domein van ons geheugen,
de leugen van de kindertijd, de leugen
van wat wij zouden doen en nimmer deden.” (E. du Perron)

Zeg nu zelf, dat verre verleden, wat weet je daar nog van? Misschien een heleboel, maar zijn dat dan jouw herinneringen of zijn dat de verhalen van (groot)vader en/of (groot)moeder die in je geheugen zijn binnengesmokkeld? De psychologie heeft dat allemaal al onderzocht en dan blijkt dat wij wat we ons herinneren, vaak een beetje gefantaseerd hebben. Niet omdat we willen liegen of vals spelen, maar gewoon omdat dat geheugen niet zo onfeilbaar is.

Wat we ons herinneren hebben we vaak een beetje gefantaseerd

Het is dan ook prettig als mensen zich dat verre verleden als iets moois en liefs kunnen herinneren. Een periode waarin ze ongedwongen klein konden zijn en zich beschermd voelden door de volwassenen rondom zich. Gelukkig diegenen die zich zo’n verleden hebben kunnen bouwen. Maar er zijn ook genoeg anderen. Mensen die zich vooral negatieve zaken herinneren, een strenge ouder, een koude school, het gemis van wat andere kinderen wél kregen. En dàt is eigenlijk nauwelijks nog goed te maken.

Nu we intussen oud en grijs en misschien wijs zijn geworden, blijven we achter met de vraag wat we zouden doen en niet deden. Welke kansen hebben we gemist? Waardoor was ons leven mooier, rijker, boeiender geweest? Wie zich daarin wentelt, blijft alleen ontevredenheid over. Verdriet over het ongeleefde leven.

Maar als we alles op een rijtje zetten en kijken wat we allemaal hebben mogen meemaken, wat we allemaal hebben kunnen doen en hebben gekregen, dan stromen we vol van een stevige dankbaarheid en tevredenheid. Klaar voor wat nog voor ons ligt. Ja, toch?

Lees meer over
De lange, hete zomer
Hoe redden we de begroting?
Het zal niet vanzelf gaan

De lange, hete zomer

door André Vansteenbrugge
27-07-2026

Misschien herinnert u zich nog de film The long, hot summer met Paul Newman, Orson Welles en Joanne Woodward. Of de bewerking voor televisie uit 1985. Zo broeierig als het toen was, is het de voorbije weken ook wel geweest. Veel zon zodat zelfs het gras er gebruind bij ligt. Tijdens de toppen van de hittegolf was slapen niet zo makkelijk en we hebben weken van oversterfte gehad. 

Nu is dat in een land waar meestal Koning Regen aan de macht is, eens een niet altijd onaangename afwisseling. Maar té is te veel. Wij zijn een gematigd volkje en als het wat buiten de grenzen gaat, is men snel ontevreden. Maar wat moeten de mensen in het zuiden dan zeggen? Portugal, Spanje, Frankrijk stonden en staan in brand. Ondanks alle inspanningen slaagt men er niet in het vuur onder controle te houden. Spectaculaire beelden, maar we moeten toch eerst denken aan de ellende voor de mensen die daar wonen. Niet enkel bossen worden aangetast.

Portugal, Spanje, Frankrijk stonden en staan in brand

Dan is het moeilijk te begrijpen dat sommigen (op de asociale media) menen dat er eigenlijk niets aan de hand is. De branden zijn voor 90 % aangestoken, beweren zij. En er zijn branden door mensen vrijwillig in gang gezet, maar een veel kleiner percentage. Waarom wil men dan laten geloven dat het anders is? Omdat men zeker niet wil inzien dat die vernielende branden een gevolg zijn van een klimaatverandering waar wij mensen grotendeels voor verantwoordelijk zijn. Omdat men dat verspillende leven van ons verder wil zetten.

Misschien is er een kans dat door al die verwoesting zal worden nagedacht over onze manier van leven, ons gebrek aan zorg voor de omgeving. Of zal men dat hier pas doen als de vuren de Ardennen of gebieden nog dichterbij bereiken? Misschien gaan we inzien dat het beter is zulke zaken te voorkomen dan met vliegtuigen en honderden brandweerlui de strijd aan te gaan. Of vergeten we ook dit zodra het ergste voorbij is?

Lees meer over
Hoe redden we de begroting?
Het zal niet vanzelf gaan
Op uw gezondheid!

Hoe redden we de begroting?

door André Vansteenbrugge
14-07-2026

De vakantie is voor de meeste mensen al begonnen. Behalve voor de ouderen natuurlijk, want die zitten er het hele jaar in. Hoe dan ook moet de politieke top nu nog keihard werken, want de begroting geraakt niet op orde. De regering moet noodgedwongen op zoek naar extra miljarden en momenteel voelt niemand zich nog veilig.

Omdat wij goed van hart zijn, willen wij toch enkele constructieve voorstellen doen die de zaak een beetje vooruit kunnen helpen. Om te beginnen zullen wij de excellenties zelf wat laten besparen. De dienstvoertuigen van de ministers, staatssecretarissen enz. worden afgeschaft. Voortaan worden de politici die in Brussel moeten zijn opgehaald met busjes zoals schoolleerlingen. Dat zal sommigen wat tijd kosten, maar ze kunnen op hun laptops toch al veel voorbereiden.

Duidelijke afspraken met Rusland zouden er ook kunnen toe leiden dat er in de weekends geen personeel moet betaald worden

Een tweede grote besparing die niet zo moeilijk te realiseren is, vinden we bij de oudere senioren die niet meer thuis kunnen blijven wonen. De bestaande WoonZorgCentra worden geschrapt en vervangen door 2 Zorgreservaten, één dicht bij de kust, een ander ergens in de Kempen. Zo’n schaalvergroting heeft toch altijd voordelen, waarom dus niet in dit domein.

Verder zouden wij de subsidiëring van de erediensten voortaan koppelen aan het aantal leden én activiteiten, zoals bij socioculturele organisaties. Kerkfabrieken e.d.m. worden afgeschaft. De erediensten kunnen zelf ook vrijwillig fuseren en daarvoor een premie krijgen.

Ten slotte zouden wij ook de militaire uitgaven drastisch laten dalen door hier ook meer flexi-jobs in te zetten. Duidelijke afspraken met Rusland zouden er ook kunnen toe leiden dat er in de weekends geen personeel moet betaald worden. Dat zou de Russen ook goed uitkomen, een win-win dus. 

Volgende keer komen we misschien met nog meer besparingen, maar hier krijgt u toch al enkele ideeën. Hebt u zelf ideeën, stuur ze dan maar door!

Noot: Deze bijdrage is een satirisch blogbericht. De voorstellen en standpunten in deze tekst zijn met een knipoog geschreven en niet bedoeld als beleidsvoorstellen.

Lees meer over
Het zal niet vanzelf gaan
Op uw gezondheid!
Vrede is voor softies

Het zal niet vanzelf gaan

door André Vansteenbrugge
22-06-2026

Heel onlangs hoorde ik in een discussie iemand, die zichzelf wel als redelijk progressief beschouwt, zeggen dat ‘we moeten meegaan met onze tijd’. Onmiddellijk stelde ik me vragen bij zijn links en progressief zijn. Als je meegaan met je tijd onvermijdelijk vindt, dan eindigt elke poging om er iets aan te veranderen.

Alles beweegt en verandert, maar we mogen niet geloven dat dat altijd in de goede richting gaat

Deze keer ging het over de toenemende digitalisering, parkeerautomaten waar je niet langer met munten kan betalen. Alweer een vooruitgang die de mensheid stukken gelukkiger maakt toch? Alleen moeten we niet elke verandering als een stap vooruit zien. Alsof de wereld altijd verder in de goede richting evolueert, wat wil zeggen dat morgen beter wordt dan vandaag en overmorgen dan nog beter. Wie al een tijdje op deze bol rondzwerft, weet wel beter. Alles beweegt en verandert, maar we mogen niet geloven dat dat altijd in de goede richting gaat. Het is niet omdat iets technologisch kan, omdat men er zelfs geld mee bespaart (en meestal dus ook werkgelegenheid), dat we het moeten toejuichen.

Het is onze taak als mens, de wereld menselijker te maken

We moeten blijven geloven in de strijd om de wereld beter te maken, rechtvaardiger, met meer kansen voor iedereen. Een andere wereld maken. De Nederlandse dichter Hans Lodeizen schreef (met wel wat andere bedoelingen): ‘o – mijn vriend – deze wereld is niet de echte’. Dat geloof ik vandaag nog altijd. Dat we niet moeten méégaan, maar ons best moeten doen om de dingen anders te sturen, dat het onze taak als mens is, de wereld menselijker te maken. Als de wereld sneller, ingewikkelder, technischer, praktisch wordt, dan moeten we ervoor vechten dat hij menselijker en rechtvaardiger wordt. Doen we dat niet, dan mogen we het woord socialist niet meer gebruiken.

 

Lees meer over
Op uw gezondheid!
Vrede is voor softies
Altijd hetzelfde?

Op uw gezondheid!

door André Vansteenbrugge
28-05-2026

Voelt u zich wat slapjes? Beetje artrose hier en daar, wat minder eetlust, sneller moe? Geen probleem, u bent toch met pensioen en nu mag u langdurig ziek zijn. Wat een opluchting. U zal vast geen controlearts over de vloer krijgen, want u bent niet langer deel van de productieve economie. Als u ook nog spaarzaam omgaat met medicatie, dan mag u nog een tijdje doorgaan. Niet te lang natuurlijk, want straks belandt u in een WZC en dat kost de maatschappij ook al zoveel. Met andere woorden: vergeet niet tijdig de stekker eruit te trekken!

De hardwerkende Vlaming (die zo snel mogelijk met vakantie of op weekend wil) kan niet verdragen dat anderen niets doen

Oh, ben ik grof? Of is een samenleving die intensief jacht wil maken op langdurig zieke mensen grof? Omdat er zeker personen zijn die ‘profiteren’ van onze goede sociale zekerheid, moeten allen die nog zouden kunnen werken, opgejaagd worden. Want, dat weet u ook, dààr zit het extra geld dat we in de begroting tekort hebben. De hardwerkende Vlaming (die zo snel mogelijk met vakantie of op weekend wil) kan niet verdragen dat anderen niets doen. Alleen de gepensioneerden en de echte zieken mogen leven zonder werken.

Daarom wil ik vragen stellen bij de hardnekkigheid waarmee die categorie nu bijna vogelvrij wordt verklaard. Zal men, in de haast misbruiken te ontdekken en af te straffen, ook niet veel mensen treffen die eigenlijk nauwelijks kunnen gaan werken? Is het verantwoord zo’n grote groep te viseren om de profiteurs te pakken? Het zou toch wel jammer zijn als ónze samenleving de weg opgaat van landen die sociale zekerheid volledig in privéhanden leggen. Wat ons van zulke overheden onderscheidt, moet toch zijn dat we in alle omstandigheden de mens positief benaderen. Maar misschien helpt deze jacht wel om de misbruiken en het profitariaat aan de bovenkant buiten schot te houden. Laat ons een gezonde samenleving blijven.

Lees meer over
Vrede is voor softies
Altijd hetzelfde?
Beschaving ...

Vrede is voor softies

door André Vansteenbrugge
21-04-2026

Gelukkig hebben wij met z’n allen de voorbije jaren grote inspanningen geleverd om de CO² wat terug te dringen. Het ging niet altijd gemakkelijk, maar als we als burgers onze duit in het zakje deden, dan konden we toch tevreden zijn. Dan spreken we nog niet over de honderden bomen die overal zijn geplant. Natuurlijk krijgen die pas over zoveel jaar echt rendement, maar… we hebben ze toch geplant. Alles zag er weer wat hoopvoller uit. 

Wij kunnen dan voor onze eigen deur vegen en in het kleine België ons best doen, als een van de groten daar een streep door trekt, is het allemaal voor niets geweest.  

En dan, zomaar uit het niets, ontketenen enkele landen een echte oorlog tegen een ander land dat zogenaamd een bedreiging zou vormen. In enkele weken tijd is er zoveel gebombardeerd, geschoten en vernield, dat het CO²-gehalte zonder twijfel voor maanden of jaren recordcijfers zal laten zien. Daar gaat al onze grote moeite. Wij kunnen dan voor onze eigen deur vegen en in het kleine België ons best doen, als een van de groten daar een streep door trekt, is het allemaal voor niets geweest.  

Dan is het toch verbazend dat we een minister van defensie hebben die in deze omstandigheden loopt te blinken van contentement (oh ja, meestal gebruiken die mannen liever wat Engelse woorden dan ons eigen Nederlands, daarom schuif ik er nu een Frans woord in). Eindelijk krijgt zijn departement meer aanzien. Na al die jaren van suffe en kalme vrede kan hij overal met de breedste glimlach paraderen. Zo blij als iemand die gewonnen heeft bij EuroMillions en een chic grootwarenhuis binnenstapt. Wat een geschenk uit de hemel! Bovendien speelt het hele theater zich ver van hier af en dus moeten we niet al te bang worden. Van een bevoegdheid waar niemand nog over sprak, is hij eindelijk in de spots gekomen. Als we binnenkort merken dat ons pensioen wat vroeger op is, dan weten we tenminste dat andere mensen er gelukkig mee worden gemaakt. Voor een goed doel hebben wij immers alles over.  

Lees meer over
Altijd hetzelfde?
Geen nieuws vandaag
Beschaving ...

Altijd hetzelfde?

door André Vansteenbrugge
03-03-2026

Het is alweer bijna lente. De krokussen hebben hun kopjes al opgestoken en de narcissen en hyacinten laten niet lang op zich wachten. De padden zijn hun jaarlijkse trek begonnen. Ergens weten zij dat ze op tocht moeten gaan om voor kleine padjes te zorgen. Ook al is de tocht gevaarlijk, ze kunnen niet anders dan vertrekken. Weten ze veel dat hun liefdesreis tijdelijk in een koude emmer zal eindigen? Via de oude paddenverhalen hebben zij waarschijnlijk wel geleerd dat dat een deel van het voorspel is.

De machtigen maken het de kleinen en zwakken moeilijk, net als in de mensenmaatschappij

De vogels laten ook van zich horen. Wat is er aangenamer dan ’s morgens wakker te worden met het gefluit, getsjilp en gefladder van die levendige gasten. Jammer genoeg zijn veel van die kleinere vogels wat verdreven door de zwarte exemplaren die niet zo goed zijn in het zingen. De natuur heeft ook daar moeten buigen voor wat wij beschaving noemen. De machtigen maken het de kleinen en zwakken moeilijk, net als in de mensenmaatschappij.

Het kraakt en sleept wat meer, maar ik herhaal: we zijn er nog!

En dan, ja, dan het blije nieuws: we zijn er nog! U die dit leest en ik die dit schrijf, wij hebben de winter nog eens achter ons gelaten en straks kunnen we weer vertellen hoeveel lentes we tellen. Wat hebben we meer nodig? Dit alles nog eens te mogen beleven, het losbarsten van de groei op de velden en in de bomen. Natuurlijk, het loopt allemaal niet meer zo vlot en gemakkelijk. Het kraakt en sleept wat meer, maar ik herhaal: we zijn er nog! Wat er ook in onze weg komt, laten we tenminste hiervan genieten. Elk jaar begint alles opnieuw, onvermijdelijk. Maar het heeft enkel zin, als wij er zelf nog bij zijn. Daarom moeten we zoveel als we kunnen het leven omarmen. Met dit tekstje krijg je van mij alvast een grote knuffel!

Lees meer over
Beschaving ...
Klagen en zagen
Geen nieuws vandaag

Beschaving ...

door André Vansteenbrugge
13-02-2026

We zien het geregeld op de zogenaamde sociale media en af en toe komt het ook elders naar buiten: de leider van het Vrije Westen bewijst elke keer als hij de kans ertoe krijgt, dat de beschaving aan hem is voorbijgegaan. Politieke tegenstanders of journalisten worden afgesnauwd en gekleineerd, zodra ze ook maar iets durven zeggen dat hem niet bevalt. 

Alles om zeker toch geen softie te lijken, want dat is ongeveer het ergste wat iemand kan overkomen

Jammer genoeg wordt dit voorbeeld gemakkelijk door anderen gevolgd. Met het excuus ‘ruwe bolster, blanke pit’ wordt brutaal zijn veel te vaak goedgepraat. Ik loop hier toch ook al meer dan zeventig jaar rond en van die ‘blanke pit’ heb ik nog niet zoveel voorbeelden gezien. Het wordt de kinderen ook aangeleerd. ‘Laat je niet doen’, horen die en naar het voorbeeld van meestal pa (hoewel sommige mama’s er ook wel wat van kunnen) gaan ze gewapend door het leven. Alles om zeker toch geen softie te lijken, want dat is ongeveer het ergste wat iemand kan overkomen.

Nu ben ik ervan overtuigd dat onze wereld er beter zou uitzien als we die assertiviteit die meestal agressiviteit is, wat bedwongen. Het is best mogelijk op een vriendelijke manier van mening te verschillen, aan competitie te doen met een positieve inzet, enz. We kunnen deze wereld toch niet overlaten aan die harde en luide mensen die geen geduld hebben met en geen respect voor anderen. Zelf zijn ze wel door het minste op de tenen getrapt natuurlijk. 

Laat ons dus oefenen in zachtheid

Laat ons dus oefenen in zachtheid. We zijn dat, dankzij onze media, al een tijd niet meer gewend. Maar elke cultuur kent schommelingen en het wordt tijd dat we de harde periode afsluiten. Als socialisten zijn we daar toch in gevormd, niet? We komen op voor onze rechten en willen daar inspanningen voor leveren, maar we geloven ook nog dat, zoals we het horen in de 9de van Beethoven, alle mensen broeders worden. We zijn er nog niet, maar we willen daarnaartoe. 

Lees meer over
Geen nieuws vandaag
Klagen en zagen
Wat willen we overhouden?
Abonneer op André Vansteenbrugge