door André Vansteenbrugge

S.O.S. (ook zonder puntjes)

door André Vansteenbrugge
23-10-2026

Ons onderwijs en onze opvoeding gaan achteruit. We kunnen het niet langer ontkennen. Oh neen, ik baseer me voor die uitspraak niet op de PISA-resultaten. Daar hebt u al alles over kunnen lezen op andere plaatsen. 

Neen, ik schrijf dit op basis van het taalgebruik en het gebrek aan denkvermogen op de zogenaamde asociale media. We hadden een tijd geleden een niveau van beschaving bereikt waarmee we met andere mensen van mening konden verschillen zonder dat er gescholden werd. Mensen konden het over bepaalde zaken oneens zijn, maar ze voelden niet de nood om de andere partij verwijten te maken en te beledigen. Die cultuurperiode is nu voorbij. Bijzonder begaafde FB-schrijvers moeten het hebben over de ‘sossen’ (of zo u wilt: de ‘tsjeven’) als ze ergens een zondebok nodig hebben. Daarbij hoort dan ook ‘het kiesvee’, want alleen volslagen domkoppen zonder eigen ideeën geven hun stem nog aan een socialistische partij, nietwaar? 

Mensen konden het over bepaalde zaken oneens zijn, maar ze voelden niet de nood om de andere partij verwijten te maken en te beledigen

Dat soort taal keert keer op keer terug in de schrijfsels van sommige FB-auteurs. Het is duidelijk dat zij boos en gefrustreerd zijn en daar hebben ze dus iemand voor nodig om die frustraties af te reageren. Natuurlijk helpt dat niet. Daarna blijven ze even ongelukkig en ontevreden achter, vaak met de vermelding dat we hier in een apenland leven. Waarom ze zich hier dan toch wel een beetje thuis voelen natuurlijk. Het jammere van dat soort scheldpartijen is dat er geen grens aan is. Het lucht niet op, neen, het moet de volgende keer nóg grover worden. 

U kan natuurlijk aanvoeren dat dat niet zo erg is, het zijn maar woorden. Alleen is het zo dat men, als men hierin steeds verder afzakt, op een bepaald moment geen echte gedachtewisseling kan hebben. Misschien zoeken die mensen dat ook niet, zo overtuigd zijn ze van hun grote en onbreekbare gelijk. En toch, toch heb ik heimwee naar een tijd waarin een zekere beschaving de norm was. Daarom de oproep in de titel. S.O.S. voor beleefd en respectvol debat. 

Lees meer over
Bespaar ons dat!
Wacht niet op later
Willen wij vrij zijn?

Bespaar ons dat!

door André Vansteenbrugge
05-10-2026

Als er één woord is dat in deze periode voortdurend in de media komt, dan is het wel besparen. Blijkbaar werd en wordt er nog altijd onnodig te veel geld uitgegeven. Om de begroting op orde te krijgen moet er dus geknipt worden. Soms gebeurt dat met een fijn schaartje, soms met de guillotine. Zolang elke partij in de regering(en) een trofee kan binnenhalen, staat niets een oplossing in de weg. Wie het allemaal van nabij bekijkt, ziet wel dat er intussen wel geldverslindende posten blijven bestaan. Je zou soms zeggen: het geld vliegt buiten. 

De ‘vergrijzing’ is te duur geworden

Nu zullen al voorstellen ook wel de gemiddelde burger treffen. De gepensioneerden blijven niet buiten schot. Een makkelijke prooi natuurlijk, want de overheid weet precies wie wat krijgt. De vraag is natuurlijk hoe die besparing verdeeld zal worden. Zullen de grote pensioenen in verhouding meer moeten afstaan dan de lage pensioenen? Als je weet dat nu al zoveel gepensioneerden het moeilijk hebben om rond te komen, dan klinkt het toch wel bedreigend als men daar het geld gaat zoeken. De ‘vergrijzing’ is te duur geworden. Rest dan de ingrijpende oplossing: de burgers moeten niet zo lang blijven leven na het pensioen … 

In de beste liberale traditie zal ook op de overheid worden bespaard. Meestal betekent dat niet dat er minder ICT wordt aangekocht of dat er minder aan studiebureaus (‘consultancy’) wordt uitgegeven. Neen, mensen die weggaan, niet meer vervangen en uitgaven van Vlaams of federaal doorspelen naar de lokale besturen, de gemeenten. Zo eenvoudig is het. 

De koopkracht zal bij velen dalen

Onvermijdelijk zullen dus ook banen sneuvelen en niet allen die hun job verliezen, vinden snel een andere. Gevolg: de koopkracht zal bij velen dalen. Zo komen de winkels en cafés in het gedrang. Wie zal nog op restaurant kunnen gaan? Wie nog op reis? Zolang men een systeem onderhoudt dat leeft op voortdurende groei, is het noodzakelijk dat de burger kan consumeren. Daalt de consumptie, dan geraakt de economie in het slop. Om dat allemaal op te lossen moeten de politici zeker nog wat nachten wakker liggen. 

Lees meer over
Wacht niet op later
Willen wij vrij zijn?
Hebt u er ook genoeg van?

Wacht niet op later

door André Vansteenbrugge
14-09-2026

Wie vandaag de dag op Facebook rondkijkt (en soms leest), vindt veel berichten en foto’s over de jaren ‘50-‘70 van vorige eeuw. Een groot heimwee naar een tijd waarin alles klein en overzichtelijk was. Dat is althans het idee dat velen hebben, maar ze vergeten natuurlijk dat het leven in die dagen ook niet voor iedereen gemakkelijk en eenvoudig was. Dat is het trouwens nooit geweest.

Ze vergeten natuurlijk dat het leven in die dagen ook niet voor iedereen gemakkelijk en eenvoudig was

Nu echter is er heel veel aandacht voor ‘erfgoed’, dingen van vroeger die zeker niet verloren mogen gaan. Dat zoveel zaken van nog veel vroeger vergeten en begraven zijn (fantastisch: we kunnen ze opgraven!), daar is minder aandacht voor. Zo is er ook een zekere belangstelling voor de dialecten. Die moeten zeker goed bewaard worden, vindt men. Alleen is men vergeten dat men die door het verkavelingsvlaams eigenlijk zo in de hoek heeft geduwd, dat je lang moet zoeken om nog een echte dialectspreker te vinden. Kunstmatige pogingen om dat weer goed te maken hebben volgens mij weinig kans op succes. Wat niet meer echt leeft, heeft weinig toekomstkansen.

Al die terugkeer naar vroeger is niet productief en verbetert het leven niet. Het leven kan je niet achteruit leven. Wat je wel kan doen, is de angst voor de onzekere en soms dreigende toekomst aanpakken en er werk van maken mee die toekomst te maken en niet zomaar te ondergaan. De echte machthebbers hebben niet liever dan dat we ons bang vastklampen aan het verleden, zo hoeven zij niets te vrezen. Pas als wij rechtop gaan staan en zelf de toekomst mee willen maken, zullen wij respect afdwingen én kans hebben de evolutie mee te sturen. “Je kan daar toch niets aan doen”, is zowat de slechtste levensleuze. Neen, dan Obama: ‘Yes, we can!’.

P.S. Waarom kraanvogels als afbeelding? De kraanvogel: een traditioneel symbool in Aziatische culturen voor een lang leven en wensen voor de toekomst.

Lees meer over
Willen wij vrij zijn?
Hebt u er ook genoeg van?
Vroeger is lang geleden

Willen wij vrij zijn?

door André Vansteenbrugge
31-08-2026

Als u vandaag de dag aan de burger zou vragen ‘Wilt u meer of minder vrijheid?’, dan kent u het antwoord al vooraleer u bent uitgesproken. Natuurlijk wil de moderne mens meer vrijheid! Een van de idealen van de Franse revolutie die nog in leven is. Gelijkheid en broederlijkheid zijn intussen al opgeofferd, die lijken niet meer zo modern. 

Maar als u wat verder gaat kijken, ziet u dat men eigenlijk niet goed weet wat men met vrijheid bedoelt. Voor de meesten betekent vrijheid ‘mijn goesting’ doen, geen rekening moeten houden met andere mensen, behalve directe familie en vrienden. Maar het is toch niet voor dié vrijheid dat er eeuwen geleden is gevochten? 

Voor de meesten betekent vrijheid ‘mijn goesting’ doen

Wie de samenleving nader bekijkt, ziet dat de hedendaagse mens zijn vrijheid stap voor stap uit handen heeft gegeven en verder geeft. Wie een overtreding begaat, krijgt de boete die daarvoor in een boekje staat. De persoon die de boete uitdeelt, hoeft zelf niet meer na te denken. Hij kàn dat zelfs niet doen, hij moet het boekje volgen. Hij heeft niet de vrijheid om op basis van de omstandigheden te oordelen of hij een sanctie zal geven. Gemakkelijk niet? Maar is het ook goed en/of rechtvaardig?

In naam van de veiligheid hebben wij onze vrijheid ook afgegeven aan allerlei camera’s en trajectcontroles. Sommigen vragen daar nog meer camera’s bovenop. Een moderne versie van de prenten van jaren terug ‘God ziet u. Hier vloekt men niet’. We hebben die god intussen aan de kant gezet, maar we halen zijn alziend oog via een andere deur weer binnen. Triestig toch?

Ik wil pleiten voor een herwaardering van de echte vrijheid

Daarom wil ik pleiten voor een herwaardering van de echte vrijheid. Het recht om een beslissing te nemen, als mens, en rekening houdend met alle bekende omstandigheden. Het recht om niet langer afhankelijk te zijn van de technologie. Het recht om soms onzichtbaar te zijn. Het recht om af en toe een fout te maken. Dat maakt het leven weer echt. 

P.S. Jongeren vroeg laten roken is geen voorbeeld van de vrijheid die ze nodig hebben.

Lees meer over
Hebt u er ook genoeg van?
De lange, hete zomer
Vroeger is lang geleden

Hebt u er ook genoeg van?

door André Vansteenbrugge
14-08-2026

Weet u het nog waar u als tiener van droomde zoveel jaar geleden? Een goede partner, een eigen huis met een mooie televisie, een auto en af en toe een dagje of meer naar zee, dat was toch het echte geluk. Als het leven u gunstig gezind is geweest, heeft u dat allemaal gekregen en misschien kunnen houden. De televisie is een stuk groter geworden, de auto ook en die is misschien elektrisch of hybride. De vakanties vliegen nu al een stuk verder dan Oostende of Blankenberge. Wat valt er nog te wensen?

Heeft al die zogenaamde vooruitgang uw leven zoveel beter gemaakt?

En toch, bent u nu gelukkiger? Heeft al die zogenaamde vooruitgang uw leven zoveel beter gemaakt? Of hebt u toch de indruk dat u nog altijd wat tekort hebt? Waar is het misgelopen? We leven in een op materieel vlak ongelooflijk rijke tijd, er is van alles te krijgen (te kopen natuurlijk) en van alles overschot. Zijn we nu gelukkiger? En neen, ik kijk niet met heimwee terug naar vroeger ‘toen alles beter was’. Want dat was het niet, het was anders. 

Naarmate de westerse mens steeds meer te consumeren kreeg, is hij ongelukkiger geworden. Het is immers nooit genoeg. De smartphone die je hebt, is al twee of drie jaar oud en er zijn zoveel betere. Dat begint te jeuken. De nieuwe TV’s hebben nu al veel meer mogelijkheden en over de computers zwijgen we. Met al die warme zomers begint een mens toch aan een eigen zwembadje in de tuin te denken. En zo blijft de burger altijd meer verwachten. Zo veel dat hij zich via de kredietkaarten in de schulden steekt. 

Daarom: stop, mensen! Hou ermee op steeds nieuwe spullen te willen en te kopen, al was het maar uit zorg voor ons milieu. Zoek het geluk niet in reizen naar zo ver mogelijke landen, er is dichterbij evenveel te zien en te beleven. En ook op die handdoek in Djerba is het leven niet volmaakt. De Oude Grieken wisten het al. Geluk krijg je niet door steeds meer te hebben, maar door minder te wensen. En het Bruto Nationaal Product moet ù niet redden!

Lees meer over
Vroeger is lang geleden
De lange, hete zomer
Hoe redden we de begroting?

Vroeger is lang geleden

door André Vansteenbrugge
04-08-2026

Mag ik eens met wat poëzie beginnen? De meeste mensen houden daar wel niet van omdat zij die andere taal niet zo goed begrijpen. Maar kom, probeer eens, ik heb iets gekozen dat niet moeilijk is.

“Wij leven ’t heerlijkst in ons vèrst verleden:
de rand van het domein van ons geheugen,
de leugen van de kindertijd, de leugen
van wat wij zouden doen en nimmer deden.” (E. du Perron)

Zeg nu zelf, dat verre verleden, wat weet je daar nog van? Misschien een heleboel, maar zijn dat dan jouw herinneringen of zijn dat de verhalen van (groot)vader en/of (groot)moeder die in je geheugen zijn binnengesmokkeld? De psychologie heeft dat allemaal al onderzocht en dan blijkt dat wij wat we ons herinneren, vaak een beetje gefantaseerd hebben. Niet omdat we willen liegen of vals spelen, maar gewoon omdat dat geheugen niet zo onfeilbaar is.

Wat we ons herinneren hebben we vaak een beetje gefantaseerd

Het is dan ook prettig als mensen zich dat verre verleden als iets moois en liefs kunnen herinneren. Een periode waarin ze ongedwongen klein konden zijn en zich beschermd voelden door de volwassenen rondom zich. Gelukkig diegenen die zich zo’n verleden hebben kunnen bouwen. Maar er zijn ook genoeg anderen. Mensen die zich vooral negatieve zaken herinneren, een strenge ouder, een koude school, het gemis van wat andere kinderen wél kregen. En dàt is eigenlijk nauwelijks nog goed te maken.

Nu we intussen oud en grijs en misschien wijs zijn geworden, blijven we achter met de vraag wat we zouden doen en niet deden. Welke kansen hebben we gemist? Waardoor was ons leven mooier, rijker, boeiender geweest? Wie zich daarin wentelt, blijft alleen ontevredenheid over. Verdriet over het ongeleefde leven.

Maar als we alles op een rijtje zetten en kijken wat we allemaal hebben mogen meemaken, wat we allemaal hebben kunnen doen en hebben gekregen, dan stromen we vol van een stevige dankbaarheid en tevredenheid. Klaar voor wat nog voor ons ligt. Ja, toch?

Lees meer over
De lange, hete zomer
Hoe redden we de begroting?
Het zal niet vanzelf gaan

De lange, hete zomer

door André Vansteenbrugge
27-07-2026

Misschien herinnert u zich nog de film The long, hot summer met Paul Newman, Orson Welles en Joanne Woodward. Of de bewerking voor televisie uit 1985. Zo broeierig als het toen was, is het de voorbije weken ook wel geweest. Veel zon zodat zelfs het gras er gebruind bij ligt. Tijdens de toppen van de hittegolf was slapen niet zo makkelijk en we hebben weken van oversterfte gehad. 

Nu is dat in een land waar meestal Koning Regen aan de macht is, eens een niet altijd onaangename afwisseling. Maar té is te veel. Wij zijn een gematigd volkje en als het wat buiten de grenzen gaat, is men snel ontevreden. Maar wat moeten de mensen in het zuiden dan zeggen? Portugal, Spanje, Frankrijk stonden en staan in brand. Ondanks alle inspanningen slaagt men er niet in het vuur onder controle te houden. Spectaculaire beelden, maar we moeten toch eerst denken aan de ellende voor de mensen die daar wonen. Niet enkel bossen worden aangetast.

Portugal, Spanje, Frankrijk stonden en staan in brand

Dan is het moeilijk te begrijpen dat sommigen (op de asociale media) menen dat er eigenlijk niets aan de hand is. De branden zijn voor 90 % aangestoken, beweren zij. En er zijn branden door mensen vrijwillig in gang gezet, maar een veel kleiner percentage. Waarom wil men dan laten geloven dat het anders is? Omdat men zeker niet wil inzien dat die vernielende branden een gevolg zijn van een klimaatverandering waar wij mensen grotendeels voor verantwoordelijk zijn. Omdat men dat verspillende leven van ons verder wil zetten.

Misschien is er een kans dat door al die verwoesting zal worden nagedacht over onze manier van leven, ons gebrek aan zorg voor de omgeving. Of zal men dat hier pas doen als de vuren de Ardennen of gebieden nog dichterbij bereiken? Misschien gaan we inzien dat het beter is zulke zaken te voorkomen dan met vliegtuigen en honderden brandweerlui de strijd aan te gaan. Of vergeten we ook dit zodra het ergste voorbij is?

Lees meer over
Hoe redden we de begroting?
Het zal niet vanzelf gaan
Op uw gezondheid!

Hoe redden we de begroting?

door André Vansteenbrugge
14-07-2026

De vakantie is voor de meeste mensen al begonnen. Behalve voor de ouderen natuurlijk, want die zitten er het hele jaar in. Hoe dan ook moet de politieke top nu nog keihard werken, want de begroting geraakt niet op orde. De regering moet noodgedwongen op zoek naar extra miljarden en momenteel voelt niemand zich nog veilig.

Omdat wij goed van hart zijn, willen wij toch enkele constructieve voorstellen doen die de zaak een beetje vooruit kunnen helpen. Om te beginnen zullen wij de excellenties zelf wat laten besparen. De dienstvoertuigen van de ministers, staatssecretarissen enz. worden afgeschaft. Voortaan worden de politici die in Brussel moeten zijn opgehaald met busjes zoals schoolleerlingen. Dat zal sommigen wat tijd kosten, maar ze kunnen op hun laptops toch al veel voorbereiden.

Duidelijke afspraken met Rusland zouden er ook kunnen toe leiden dat er in de weekends geen personeel moet betaald worden

Een tweede grote besparing die niet zo moeilijk te realiseren is, vinden we bij de oudere senioren die niet meer thuis kunnen blijven wonen. De bestaande WoonZorgCentra worden geschrapt en vervangen door 2 Zorgreservaten, één dicht bij de kust, een ander ergens in de Kempen. Zo’n schaalvergroting heeft toch altijd voordelen, waarom dus niet in dit domein.

Verder zouden wij de subsidiëring van de erediensten voortaan koppelen aan het aantal leden én activiteiten, zoals bij socioculturele organisaties. Kerkfabrieken e.d.m. worden afgeschaft. De erediensten kunnen zelf ook vrijwillig fuseren en daarvoor een premie krijgen.

Ten slotte zouden wij ook de militaire uitgaven drastisch laten dalen door hier ook meer flexi-jobs in te zetten. Duidelijke afspraken met Rusland zouden er ook kunnen toe leiden dat er in de weekends geen personeel moet betaald worden. Dat zou de Russen ook goed uitkomen, een win-win dus. 

Volgende keer komen we misschien met nog meer besparingen, maar hier krijgt u toch al enkele ideeën. Hebt u zelf ideeën, stuur ze dan maar door!

Noot: Deze bijdrage is een satirisch blogbericht. De voorstellen en standpunten in deze tekst zijn met een knipoog geschreven en niet bedoeld als beleidsvoorstellen.

Lees meer over
Het zal niet vanzelf gaan
Op uw gezondheid!
Vrede is voor softies

Het zal niet vanzelf gaan

door André Vansteenbrugge
22-06-2026

Heel onlangs hoorde ik in een discussie iemand, die zichzelf wel als redelijk progressief beschouwt, zeggen dat ‘we moeten meegaan met onze tijd’. Onmiddellijk stelde ik me vragen bij zijn links en progressief zijn. Als je meegaan met je tijd onvermijdelijk vindt, dan eindigt elke poging om er iets aan te veranderen.

Alles beweegt en verandert, maar we mogen niet geloven dat dat altijd in de goede richting gaat

Deze keer ging het over de toenemende digitalisering, parkeerautomaten waar je niet langer met munten kan betalen. Alweer een vooruitgang die de mensheid stukken gelukkiger maakt toch? Alleen moeten we niet elke verandering als een stap vooruit zien. Alsof de wereld altijd verder in de goede richting evolueert, wat wil zeggen dat morgen beter wordt dan vandaag en overmorgen dan nog beter. Wie al een tijdje op deze bol rondzwerft, weet wel beter. Alles beweegt en verandert, maar we mogen niet geloven dat dat altijd in de goede richting gaat. Het is niet omdat iets technologisch kan, omdat men er zelfs geld mee bespaart (en meestal dus ook werkgelegenheid), dat we het moeten toejuichen.

Het is onze taak als mens, de wereld menselijker te maken

We moeten blijven geloven in de strijd om de wereld beter te maken, rechtvaardiger, met meer kansen voor iedereen. Een andere wereld maken. De Nederlandse dichter Hans Lodeizen schreef (met wel wat andere bedoelingen): ‘o – mijn vriend – deze wereld is niet de echte’. Dat geloof ik vandaag nog altijd. Dat we niet moeten méégaan, maar ons best moeten doen om de dingen anders te sturen, dat het onze taak als mens is, de wereld menselijker te maken. Als de wereld sneller, ingewikkelder, technischer, praktisch wordt, dan moeten we ervoor vechten dat hij menselijker en rechtvaardiger wordt. Doen we dat niet, dan mogen we het woord socialist niet meer gebruiken.

 

Lees meer over
Op uw gezondheid!
Vrede is voor softies
Altijd hetzelfde?

Op uw gezondheid!

door André Vansteenbrugge
28-05-2026

Voelt u zich wat slapjes? Beetje artrose hier en daar, wat minder eetlust, sneller moe? Geen probleem, u bent toch met pensioen en nu mag u langdurig ziek zijn. Wat een opluchting. U zal vast geen controlearts over de vloer krijgen, want u bent niet langer deel van de productieve economie. Als u ook nog spaarzaam omgaat met medicatie, dan mag u nog een tijdje doorgaan. Niet te lang natuurlijk, want straks belandt u in een WZC en dat kost de maatschappij ook al zoveel. Met andere woorden: vergeet niet tijdig de stekker eruit te trekken!

De hardwerkende Vlaming (die zo snel mogelijk met vakantie of op weekend wil) kan niet verdragen dat anderen niets doen

Oh, ben ik grof? Of is een samenleving die intensief jacht wil maken op langdurig zieke mensen grof? Omdat er zeker personen zijn die ‘profiteren’ van onze goede sociale zekerheid, moeten allen die nog zouden kunnen werken, opgejaagd worden. Want, dat weet u ook, dààr zit het extra geld dat we in de begroting tekort hebben. De hardwerkende Vlaming (die zo snel mogelijk met vakantie of op weekend wil) kan niet verdragen dat anderen niets doen. Alleen de gepensioneerden en de echte zieken mogen leven zonder werken.

Daarom wil ik vragen stellen bij de hardnekkigheid waarmee die categorie nu bijna vogelvrij wordt verklaard. Zal men, in de haast misbruiken te ontdekken en af te straffen, ook niet veel mensen treffen die eigenlijk nauwelijks kunnen gaan werken? Is het verantwoord zo’n grote groep te viseren om de profiteurs te pakken? Het zou toch wel jammer zijn als ónze samenleving de weg opgaat van landen die sociale zekerheid volledig in privéhanden leggen. Wat ons van zulke overheden onderscheidt, moet toch zijn dat we in alle omstandigheden de mens positief benaderen. Maar misschien helpt deze jacht wel om de misbruiken en het profitariaat aan de bovenkant buiten schot te houden. Laat ons een gezonde samenleving blijven.

Lees meer over
Vrede is voor softies
Altijd hetzelfde?
Beschaving ...
Abonneer op André Vansteenbrugge