Uit de bevraging van de S-Plusleden blijkt dat 49,9 % van de deelnemers zelden tot nooit hulp vraagt aan anderen indien nodig. 48,7 % praat zelden tot nooit met professionele zorgverleners en 40,3 % zelden tot nooit met mensen uit de omgeving, indien men zich niet goed voelt. Dit zijn toch wel opvallende cijfers. Om die reden werd het thema ‘hulp (durven) vragen’ geselecteerd om er met jullie verder op in te gaan.
De meeste mensen vinden het geen probleem om anderen eens te helpen (collega’s, buren, vrienden …). Maar zelf hulp vragen vinden we doorgaans een pak moeilijker. We hebben er niet zelden een slecht of vervelend gevoel bij. En zeker diegenen die zelf altijd paraat staan om anderen te helpen.
Hulp vragen is niet evident
Waarom durven we nu eigenlijk zo moeilijk om hulp vragen? Wat zegt het over onszelf? Zijn we bang om de controle te verliezen of om als niet sterk gezien te worden? Heb je er al bij stil gestaan dat anderen het misschien wel tof vinden om (ook eens) iets voor jou te kunnen doen? De zogenaamde ‘gift of giving’.
Het antwoord op deze vragen is uiteraard niet eenvoudig. Een complex samenspel van ervaringen en gevoelens maakt het moeilijk om hulp te vragen. We overlopen hierbij verschillende redenen, onderverdeeld in verschillende vaststellingen. Sommige zaken spelen enkel bij informele contacten (buren, vrienden, familie ,…), anderen dan ook weer in relatie tot professionele zorgverleners.
- We hechten veel belang aan onze autonomie.
- “Ik heb het altijd al gekund, dus nu ook.”
- “Ik wil het zelf doen en er van leren.”
- “Ik wil alles zelf doen omdat het dan sneller en beter gaat.”
- “Ik heb het idee dat ik er zelf wel uitkom.”
- “Ik ben zo niet opgevoed, ik heb geleerd om steeds zelfstandig te handelen.”
- “Ik wil zelf de controle houden over de situatie.”
- We vinden het moeilijk om ons kwetsbaar op te stellen.
- “Ik zie het als een zwakte of falen.”
- “Ik wil niet afhankelijk zijn van anderen.”
- “Ik voel me schuldig en/of ongemakkelijk dat ik hulp moet vragen.”
- We willen de relatie die we hebben met anderen niet negatief beïnvloeden.
- “Ik wil een ander niet tot last zijn.”
- “Ik heb al zoveel gevraagd aan anderen.”
- “Ik denk dat de ander het niet aankan.”
- “Ik ben bang om de andere kwijt te raken door er (teveel) beroep op te doen.”
- “Ik ben bang dat ik straks ook iets moet terugdoen en daar heb ik de energie niet voor.”
- “Ik denk dat anderen het al zo druk hebben.”
- “Ik voel me superieur ten aanzien van anderen.”
- We geloven niet op beterschap of hulp.
- “Ik denk dat niemand mij kan helpen.”
- “Ik weet eigenlijk niet wat mij kan helpen.”
- “Ik ben bang om een ‘neen’ te horen.”
- “Ik vertrouw anderen niet.”
- We wetennietbij wie we terecht kunnen.
- “Ik weet niet wie me kan helpen.”
- “Ik beschik over onvoldoende informatie om hulp te vinden.”
Zoals je kunt zien is het niet evident om hulp te vragen. Verschillende drempels dien je hierbij te overwinnen. Zicht hebben op de aanwezige drempels is al een belangrijke eerste stap.
Hulp vragen, hoe doe je dat?
Mensen moeten om te beginnen hun vraag durven stellen. Soms wilt men geholpen worden maar vraagt men niets en is men nadien ontgoocheld dat er geen hulp was.
Een 2de stap is je (hulp)vraag op een duidelijke manier stellen en ermee omgaan. Op basis van de volgende 5 stappen kan je dit op een gepaste manier doen.
- Schrijf je vraag op. Wat is het probleem precies? Noteer het alvast even voor jezelf. Dat mag specifiek zijn (bv. de zolder opruimen) of algemeen (bv. ik heb hulp nodig in huis).
- Ga na op wie je kan rekenen. Klop bij de juiste personen aan uit je omgeving. Ga na wie er allemaal in aanmerking komt. Denk hierbij zowel aan informele contacten (vrienden, buren, familie,..) als formele hulpverleners (diensten, organisaties ,…).
- Stel je vraag op het juiste moment. Ga na wanneer de persoon tijd heeft. Niet wanneer je samen met vrienden in de cinema zit bijvoorbeeld. Wacht ook niet te lang, want dan kan je vraag mogelijk groter worden.
- Stel je vraag oprecht en concreet. Geef aan waarvoor je hulp nodig hebt en geef hierbij ook een eventuele tijdsindicatie weer. Zo weet de persoon waarbij je aanklopt ook wat er van hem/ haar wordt verwacht.
- Neem de reactie op een goede manier op. Een vraag stellen zorgt er nog niet voor dat deze ingelost wordt. Indien de persoon jou kan en wilt helpen, dan is het goed om hierrond verdere afspraken te maken. Afspraken maken voorkomt latere ergernissen.
Indien een persoon jou niet kan of wilt helpen, dan is het belangrijk om dit te aanvaarden. Maak je niet boos. Misschien kan je nog vragen of de persoon het op een ander moment wilt doen of heeft hij/ zij een tip bij wie je wel terecht kan. Je kan ook altijd zelf naar iemand anders op zoek gaan. Geef zeker niet op. Besef dat je hulpvraag belangrijk is en het soms even kan duren vooraleer je bij de juiste persoon of dienst terecht komt.
Omgaan met emotionele blokkades
Geen hulp durven vragen heeft te maken met heel wat gevoelens en emoties. Sommigen spreken hierbij ook over blokkades, zoals afwijzing, oude wonden, trots, superioriteit, competitie ten opzichte van anderen in plaats van samen, onwaardig gevoel, schuld, cynisme, onafhankelijkheid en controle.
Het loslaten van deze blokkades is belangrijk indien deze jouw stap tot hulp in de weg staat. Dit is zeker geen eenvoudige oefening, echter wel de moeite waard om te proberen.
Alles begint bij het bewust worden van de aanwezige emotie. Ga voor jezelf na welke blokkade(s) bij jou optreden. Accepteer en doorvoel deze emotie, deze mag er zijn. Zorg ervoor dat jouw emoties geen rem veroorzaken in je handelen. Zie het als een deel van jou en val er als persoon niet mee samen.
Geraak je er op jezelf niet uit? Ga dan na of iemand je hierbij verder kan helpen. Een goed gesprek met iemand die je vertrouwt kan wonderen doen. Indien je professionele hulp wenst in te schakelen, dan kan je steeds terecht bij een psycholoog of psychotherapeut. Weet tenslotte dat je ook 24/7 gratis en anoniem terecht kan bij Tele-onthaal op het nummer 106 om jouw kopzorgen in alle veiligheid en vertrouwen te bespreken. Ook al ben je soms alleen, je mag er nooit alleen voorstaan.
Bronnen
Meulenberg, R. (2021). Om hulp vragen? 15 redenen waarom dat zo lastig is! Geraadpleegd op Hulp vragen is voor velen lastig. Waarom? 15 belangrijkste redenen (ruudmeulenberg.nl)
NLP College. Om hulp durven vragen (en aanvaarden) lastig? Stop! Geraadpleegd op Om hulp durven vragen (en aanvaarden) lastig? Stop! - #1 Kennisbank (hetnlpcollege.nl)
Stevens, J. Vraagverlegenheid: moeite om hulpvragen te stellen? Geraadpleegd op Hulp vragen moeilijk voor jou? Vraagverlegenheid? (desteven.nl)
Vlaams Instituut Gezond Leven (2021). Een handleiding om hulp te vragen. Geraadpleegd op Single oefening | Nok Nok