Wanneer winst primeert op waardigheid: Het dossier‑Orelia toont aan waarom S‑Plus op de barricades blijft staan
Het jongste inspectieverslag over de commerciële woonzorggroep Orelia is opnieuw een pijnlijk dossier dat blootlegt wat misloopt in een zorgsector waar winstlogica steeds vaker de bovenhand neemt op menselijke waardigheid. De Zorginspectie stelde vast dat Orelia meer dan 127.000 euro aan medicatiekortingen heeft achtergehouden—geld dat integraal was bedoeld voor de bewoners. Daarmee betaalden honderden ouderen in 2024 te veel voor medicijnen die ze dagelijks nodig hebben. In een sector die draait op kwetsbaarheid en vertrouwen is dat niets minder dan een moreel bankroet.
Dit is geen technische fout of misverstand. Sinds 2006 is wettelijk vastgelegd dat woonzorgcentra deze kortingen moeten doorrekenen aan de bewoners. Toch belandde het geld elders. En dat in een periode waarin dezelfde groep al in opspraak kwam wegens het verschuiven van miljoenen zorgmiddelen naar gelieerde ondernemingen. De Zorginspectie waarschuwt nu dat de financiële gezondheid van Orelia zelfs de continuïteit van de zorg zou kunnen bedreigen.
S‑Plus: op de barricades voor gezondheid en welzijn
Hoe kan een oudere persoon volwaardig deelnemen aan een samenleving als hij of zij structureel te veel betaalt voor basiszorg? Hoe garanderen we welzijn als woonzorgcentramiddelen wegsluizen naar externe partners, terwijl bewoners steeds hogere dagprijzen en supplementen betalen?
Het dossier is een fundamentele ondergraving van een essentiële publieke opdracht: ouderen verzorgen met respect, kwaliteit en veiligheid
De praktijken bij Orelia passen exact in het rijtje van evoluties die haaks staan op de visie van S‑Plus: ouderen moeten veilig, betaalbaar en waardig ouder kunnen worden - zonder dat commerciële structuren zorggeld naar aandeelhouders of gelieerde vennootschappen overhevelen. Wanneer een commerciële zorggroep haar financiële huishouding zo organiseert dat zorggeld elders terechtkomt, dan is dat meer dan boekhoudkundige creativiteit. Dat is een fundamentele ondergraving van een essentiële publieke opdracht: ouderen verzorgen met respect, kwaliteit en veiligheid. Voor S‑Plus, die expliciet opkomt voor de gezondheid, het welzijn en de belangen en rechten van ouderen, zijn dit geen randgevallen maar fundamentele systeemfouten.
Waarom marktwerking in de zorg faalt
Vanuit sociaal‑democratisch perspectief is de analyse helder: zorg is geen product en oudere bewoners zijn geen klanten in een winstmodel. De realiteit die Orelia blootlegt—het achterhouden van kortingen, het verschuiven van 28,8 miljoen euro naar gelieerde bedrijven, en een mogelijke bedreiging van de zorgcontinuïteit— toont wat er misloopt wanneer private structuren te veel ruimte krijgen zonder voldoende transparantie en controle.
Precies daarom hamert S‑Plus er al jaren op dat ouderen recht hebben op goede, transparante, toegankelijke en betaalbare zorg, en dat Vlaanderen niemand mag laten achterblijven.
Tijd voor een echt sociaal ouderenbeleid
Het is positief dat minister Caroline Gennez een verder onderzoek heeft aangekondigd, maar onderzoek alleen volstaat niet. Dat de Vlaamse regering werk maakt van een uniforme en transparante boekhouding in de sector, is een urgente en broodnodige stap die S-Plus toejuicht. Want we hebben een systeem nodig dat transparantie en maatschappelijke verantwoording afdwingt. Als we willen dat zorggeld echt naar zorg gaat, dan moet het volgende gebeuren:
- Strikte regels tegen winstafroming in zorginstellingen, zeker wanneer publieke middelen betrokken zijn
- Publieke controle worden versterkt. Niet enkel financieel, maar ook op governance en eigendomsstructuren
- Een versterking van non‑profit en publieke initiatieven, zodat zorginstellingen niet gedwongen worden om commerciële shortcuts te zoeken.
- Een beleid dat ouderen werkelijk centraal plaatst, zoals S‑Plus al decennialang verdedigt.
Zorg als recht, niet als handelswaar
De feiten rond Orelia zijn tekenend voor een Vlaanderen dat de laatste jaren meer en meer de deur openzet voor neo-liberale marktlogica
Het debat over ouderenzorg is vaak technisch, maar de essentie is normatief: welke samenleving willen we zijn? Een waarin zorginstellingen worden gemanaged als vastgoedportefeuilles? Of een waarin de laatste levensjaren van ouderen worden omringd met aandacht, veiligheid en betrouwbaarheid?
De feiten rond Orelia zijn tekenend voor een Vlaanderen dat de laatste jaren meer en meer de deur open zet voor neo-liberale marktlogica. Als we deze realiteit laten passeren zonder structurele hervormingen, dan zijn we allemaal medeplichtig aan een systeem dat winst boven waardigheid plaatst.
Het is tijd om terug te keren naar de basis: zorg is geen product. Zorg is een recht, gedragen door solidariteit, transparantie en menselijke waardigheid. Met rechten wordt niet gespeculeerd.
Perscontact
Steven Vanden Broucke
Stafmedewerker vrijwilligers en belangenbehartiging
Sint-Jansstraat 32, 1000 Brussel
T 02 515 02 03
Esteven.vandenbroucke@s-plusvzw.be