Wees waakzaam voor CO-vergiftiging

Buiten wordt het kouder en dan maken we het graag binnen warmer. Vaak kiezen we voor gezellige warmte. De kachel of haard wordt aangestoken en we kruipen dichter bij elkaar. Die gezellige warmte heeft ook een gevaarlijke keerzijde: koolstofmonoxide, of beter gekend als CO. Deze sluipmoordenaar is geur- en kleurloos. Je ziet of ruikt het niet, maar wanneer je het inademt kan dit ernstige lichamelijke gevolgen hebben. 

Jaarlijks overlijden in België gemiddeld 15 personen door koolmonoxidevergiftiging. Enkele honderden mensen belanden in het ziekenhuis. Een koolmonoxidevergiftiging kan echt iedereen overkomen. Het maakt je ziek en leidt in het ernstigste geval tot de dood. Het is van levensbelang dat mensen zich bewust zijn van het risico op een vergiftiging én hoe je deze kunt voorkomen. 

Hoe ontstaat koolstofmonoxide?

Een verwarmingstoestel (kachel, boiler, haard …) dat naar behoren werkt, produceert koolstofdioxide. Koolstofmonoxide (CO) ontstaat als er een mankement is aan je toestel. Door een tekort aan zuurstof (bijvoorbeeld als je kachel niet goed trekt), vindt er een onvolledige verbranding plaats. Elk verwarmingstoestel dat werkt op hout, kolen, stookolie of gas is een potentiële bron van CO. Ook als er te weinig zuurstof in de kamer is, kan dit leiden tot een vergiftiging van de inwoners. CO ontstaat vooral als toestellen niet goed afgesteld zijn of als de schoorsteen niet goed trekt. Wanneer er CO in de kamer hangt, adem je dit ongemerkt in en neemt het bloed de vergiftiging op via de longen. 

Hoe vermijden?

1. Gebruik alleen perfect werkend toestel en schoorsteen

  • Kleine verwarmingsgeisers zonder afvoer naar een schoorsteen zijn uit den boze.
  • Verwarmingstoestellen die de verse lucht uit het stooklokaal halen (open toestellen) vereisen extra aandacht. Ideaal zijn de gesloten toestellen die verse buitenlucht opnemen door middel van een ventilator en door dezelfde buis verbrandingsgassen naar buiten stuwen.
  • Let op de gevaarsignalen: gele vlammen bij gastoestellen, condensatie of damp op muren en ramen.
  • Bij verwarmingstoestellen op stookolie of gas hebben geen afvoer en zijn dus gevaarlijk. Deze toestellen mag je nooit langer dan een uur gebruiken.
  • Laat je schoorsteen plaatsen volgens de geldende normen.

2. Zorg voor voldoende verluchting in de kamer

  • Een kleine kamer moet regelmatig en voldoende verlucht worden.
  • Wees extra voorzichtig bij mistig weer en bij windstilte. Het risico is dan het grootst. Extra verluchting is belangrijk.
  • Laat verluchtingsroosters plaatsen volgens de geldende normen (onder- en bovenroosters om een goede doorstroming van lucht te verkrijgen).
  • Let op wat je stookt. Kachels zijn enkel geschikt voor brandstoffen zoals vermeld in de handleiding.

3. Laat plaatsen en afstellen door een vakman

Een verwarming plaatsen en afstellen is niet weggelegd voor doe-het-zelvers of een handige buurman. Er zijn te veel risico's aan verbonden om het op een 'goedkopere' manier te laten uitvoeren.

4. Laat je installatie regelmatig onderhouden

Een regelmatig nazicht en onderhoud van verwarmingstoestel en schoorsteen, uitgevoerd door een vakman zijn een must voor een goed werkende en veilige installatie.

Je bent verplicht om de centrale verwarming op stookolie, hout, kolen of pellets jaarlijks te laten nakijken en onderhouden. Voor installaties op gas is dat sinds juni 2010 tweejaarlijks verplicht. 

5. Plaats een CO-melder

Wie meer zekerheid wil inbouwen, kan een CO-melder (laten) plaatsen. Doe dit in de buurt van de slaapkamer(s) en niet te dicht bij een toestel dat koolstofmonoxide kan afgeven. Zo vermijd je vals alarm. Een CO-melder werkt op batterijen. Denk eraan om deze op regelmatige basis te vervangen. Verschillende gemeenten geven bovendien een premie bij de aankoop van een CO-melder.

Wat doen bij CO-vergiftiging?

  • Open meteen alle ramen en deuren om de ruimte te verluchten.
  • Schakel het toestel dat CO veroorzaakt indien mogelijk uit.
  • Evacueer de persoon die bevangen is door CO uit de kamer en verwittig de huisarts.
  • Is de persoon bewusteloos? Bel onmiddellijk de hulpdiensten op 100 of 112 en vermeld dat het gaat om CO-vergiftiging.