Koop jij 'schone' kledij?

Je kan er niet omheen, duurzaam is in. Meer en meer bedrijven zeggen dat ze duurzaam bezig zijn. Er zijn supermarkten die duurzaam gekweekte vis verkopen, automerken die duurzame modellen op de markt brengen, maar ook grote kledingmerken doen volop mee.  Je kan haast geen kledingwinkel meer binnenlopen of je ziet de groene labels al hangen. Meer en meer merken brengen een duurzame lijn uit. Maar wat is duurzame kleding dan precies en klopt het wel dat ze echt duurzaam zijn?

Duurzaam?
Wat verstaan we nu precies onder ‘duurzaam’? Van Dale omschrijft het als ‘het milieu weinig belastend’. Anderen verklaren duurzaamheid als volgt: de aarde niet uitputten met het maken van producten, maar ervoor zorgen dat ook latere generaties er volop gebruik van kunnen maken.

Met deze verklaringen in het achterhoofd kunnen we stellen dat duurzame kledij dus op een zodanige manier geproduceerd zou moeten worden dat het weinig effect heeft op het milieu en dat de arbeiders in gezonde omstandigheden kunnen werken.

Alternatieven voor katoen
Bij de productie van kleding zijn er 2 belangrijke onderdelen: het produceren van het materiaal waarvan de kleding gemaakt wordt en het proces van het verven en behandelen van het materiaal. De keuze van het materiaal voor je kledingstuk is van belang. Voor sportkleding is natuurlijk ander materiaal nodig dan voor een galajurk.

Zo is katoen een veelgebruikte stof. De plant heeft wel erg veel water nodig en put de bodem snel uit. Hierdoor is er veel kunstmest nodig om de bodem te voeden. Net zoals iedere andere plant is katoen gevoelig voor insecten en ziektes. Om dit te voorkomen worden de gewassen bespoten met chemische bestrijdingsmiddelen. Dit is erg schadelijk voor het milieu omdat deze chemicaliën in de bodem en het grondwater terecht komen. Gelukkig is er biologisch katoen. Dit is dezelfde plant, maar bij productie worden geen bestrijdingsmiddelen gebruikt. Er worden bepaalde insecten ingezet om de beestjes te bestrijden. Een belangrijk verschil is dat biologisch katoen met de hand wordt geplukt omdat machinaal plukken alleen mogelijk is met een chemisch ontbladermiddel.

Er zijn nog een aantal alternatieve bouwstoffen die ook kunnen dienen om kleding te maken. Zo is er bamboe. Deze krachtpatser is een zeer resistente plant en heeft dus geen bestrijdingsmiddelen nodig. Ook groeit deze plant op plekken waar weinig voedingsstoffen in de bodem zitten en hoeft er ook geen kostbare landbouwgrond vrijgemaakt worden. Daarbij heeft de plant zeer weinig water nodig en groeit hij alsnog een meter per dag. Tot slot is gerecycled polyester een goed alternatief. Deze stof wordt inderdaad gemaakt uit plastic, wat op zijn beurt weer uit olie wordt verkregen. Maar je kan dus prima plastic afval herbruiken en er mooie nieuwe producten van maken, zoals ook kleding.

Als de stof gemaakt is, moet deze nog geverfd en behandeld worden. Helaas gebeurt het heel vaak dat hiervoor giftige stoffen worden gebruikt. Fabrieken dumpen het afval gewoon in de rivier. Maar ook wanneer het behandelde kledingstuk in de wasmachine belandt, komen de schadelijke stoffen in de natuur terecht. Voor duurzame kleding is het dus belangrijk om vooral natuurlijke materialen te gebruiken. Als er geen alternatief beschikbaar is, gebruiken we best een middel dat niet schadelijk is.

Goede werkomstandigheden
Werken met chemicaliën is niet enkel nadelig voor de natuur, maar ook voor de mensen die de kleding maken. De kledingindustrie staat er om bekend vanuit lageloonlanden te werken. Als dat nog niet genoeg is, werken de arbeiders vaak onder zeer gevaarlijke omstandigheden. Eigenaren van kledingfabrieken in lagelonenlanden investeren meestal niet in veiligheid. Zo gebeurt het regelmatig dat er een brand uitbreekt of dat fabrieken instorten door een gebrekkig onderhoud.

Doe het zelf!
Wat kan je zelf doen voor een eerlijke en duurzame kledingindustrie? Met enkele tips kan jij op een eerlijke en milieubewust manier shoppen.

1. Goedkoop? Denk 2 keer na!
Als dat leuke T-shirt voor 5 euro op het schap ligt, is de kans groot dat het op een niet-duurzame manier is geproduceerd. Maar als je meer betaalt, zegt dat ook niet altijd alles. Vaak is kleding vooral duur door het merk waaronder het verkocht wordt. Wil je weten hoe je favoriete merk het doet? Via de vergelijkingswebsites www.rankabrand.nl en www.goedewaar.nl kan je zien hoe verschillende kledingmerken scoren op het gebied van milieu- en arbeidsrechten.

2. Bekijk het label
Misschien kijk je al naar de etiketten op de verpakking van het eten dat je koopt. Waarom niet hetzelfde doen met je kledij? Op de labels vind je heel wat informatie terug over het materiaal en eventuele certificeringen. Staat er bijvoorbeeld ‘biokatoen’ op? Dan is het katoen voor dit kledingstuk zo milieuvriendelijk mogelijk geproduceerd. Maar let op: dat zegt niets over de arbeidsomstandigheden. Daarvoor kijk je naar de certificeringen.

3. Koop kleding bij een duurzame, eerlijke (web)winkel
Wil je zeker weten dat je eerlijke, duurzame én gecertificeerde kleding koopt? Dan zijn er genoeg (web)winkels waar je uitsluitend verantwoorde kleding kan kopen, ook in België. Denk maar aan Y-dress in Brussel of Supergoods in Gent en Mechelen.

4. Koop minder
Wist je dat wij inmiddels 400 % meer kleding produceren dan 20 jaar geleden en dat er ongeveer 10.000 liter water nodig is voor één kilo katoen? Het loont dus om simpelweg minder kleding te kopen. Kijk eerst naar wat je nog in de kast hebt hangen.

5. Gun je kledij een 2de leven
Gooi kapotte kleding niet zomaar weg. Soms kunnen er leuke dingen gedaan worden met oude kleding.

6. Nieuwe kleding nodig? Doe het eens anders
Er worden regelmatig evenementen georganiseerd om kleding met elkaar te ruilen. Je kan natuurlijk ook kleding van een vriend of vriendin lenen of tweedehands kleding kopen.