Een groener pensioen

Willen we de streefdoelen van het klimaatakkoord van Parijs (2015) realiseren, dan is er geld nodig, veel geld, … zeer veel geld.
Het goede nieuws is: dit geld is beschikbaar. Wereldwijd worden er duizenden miljarden euro’s geïnvesteerd in pensioenfondsen. De instellingen die deze gelden beheren, investeren deze bedragen onder meer in bedrijven waardoor ze mee het beleid van deze bedrijven bepalen. Onze (toekomstige) pensioenen kunnen dus mee helpen bij de realisatie van de klimaatdoelstellingen.

1e pijler: wettelijke pensioenen

Onze wettelijke pensioenen zijn georganiseerd in een repartitie- of omslagstelsel. Dit betekent dat de pensioeninhoudingen op de lonen van de huidige werknemers en de bijdragen die de werkgevers betalen, onmiddellijk worden gebruikt om de pensioenen van de huidige gepensioneerden te betalen.

Deze geldsommen worden niet gespaard of belegd, zodat onze wettelijke pensioenen geen tussenkomst van de financiële markten kennen en hierdoor slechts zeer beperkt kunnen bijdragen in een groener pensioen.

2e pijler: aanvullende pensioenen en groepsverzekeringen

Steeds meer sectoren en bedrijven bieden hun werknemers een aanvullend pensioen of groepsverzekering aan. Ongeveer 80 % van de Belgische werknemers belegt in een 2e pijlerpensioen.
Daarnaast kunnen alle werknemers, alle zelfstandigen en alle bedrijfsleiders via een vrij aanvullend pensioen of via een bedrijfsleidersverzekering individueel sparen voor een aanvulling bij hun wettelijk pensioen.
Pensioenen uit de 2e (en 3e) pijler behoren tot het kapitalisatiestelsel. Dit betekent dat deze gelden niet onmiddellijk worden gebruikt maar worden gespaard, geïnvesteerd en belegd. Deze beleggingen op lange termijn (30 tot 40 jaar) vormen het ideale middel om meer te investeren in een duurzame, groenere en gezondere wereld.

Als werknemer in een bedrijf kies je echter niet zelf bij welke instelling je werkgever aansluit. Je hebt ook weinig zicht in hoe het pensioenfonds of de verzekeringsmaatschappij de beschikbare middelen belegt. Maar je kan je werkgever (eventueel via de interne overlegorganen) wel vragen om bewust te kiezen voor duurzame pensioenfondsen.

Sluit je als werknemer, zelfstandige of bedrijfsleider een overeenkomst voor een vrij aanvullend pensioen, dan ben je wel volledig vrij om zelf te kiezen.
Wil je jouw pensioenkapitaal duurzaam beleggen, dan moet je je goed informeren. Dit is een moeilijke en lange zoektocht. Gelukkig zijn de eerste initiatieven al merkbaar. Samen met FairFin stond huisarts Anneleen De Bonte aan de wieg van een eerste groen en duurzaam pensioenfonds voor zorgverstrekkers. De vraag van mensen die niet tot deze beroepsgroep behoren is zo groot, dat er al initiatieven zijn om dit in een volgende fase verder open te trekken naar andere beroepsgroepen.

3e pijler: pensioensparen en pensioenverzekeringen

Jaarlijks beleggen, vooral aangemoedigd door het belastingvoordeel, meer dan 2 miljoen Belgen ongeveer 900 euro in pensioensparen of in een pensioenverzekering. Het is een individuele manier van sparen, waarbij gelden voor een periode van minstens 10 jaar worden belegd.

In tegenstelling tot een collectieve 2e pijler (bedrijfs- of sectorpensioenplan) bepaal je in de 3e pijler volledig vrij in welk spaarproduct je belegt. Meer en meer financiële instellingen bieden groenere en duurzamere producten aan. Via het internet vind je steeds meer objectieve informatie over dit aanbod, zodat je een heel bewuste keuze kan maken.

Door deze bewuste keuze waarin we allemaal samen onze pensioengelden investeren, kunnen we een hefboom zijn naar een gezondere wereld voor onze “oude dag”, maar vooral voor de generaties die na ons komen.

Ieder puzzelstukje telt

Iedere verandering, iedere (r)evolutie begint bij kleine initiatieven. Ben je al met pensioen en wil je zelf ook een kleine bijdrage leveren? Kijk eens kritisch rond in je eigen woning en je vindt vast wel een paar zaken waarbij je een eigen kleine persoonlijke bijdrage levert aan een groenere en gezondere leefwereld. Iedere kleine bijdrage is een puzzelstukje dat samen een groot geheel vormt.

Voor advies over je pensioen kan je terecht bij je ziekenfonds
Antwerpen: 03 285 44 42
Vlaams-Brabant en Brussel: 02 506 99 17
Limburg: 011 278 305
Oost-Vlaanderen: 09 333 57 90
West-Vlaanderen: 056 230 230 (optie 2)